Skolioza (potocznie nazywana bocznym skrzywieniem kręgosłupa) jest chorobą, której towarzyszą zmiany w całym narządzie ruchu, a w przypadkach bardzo zaawansowanych staje się chorobą ogólnoustrojową, której towarzyszą zmiany w układzie oddechowym i krążenia.
Podział skolioz wg. Cobba:
- skoliozy czynnościowe - wady postawy, które ustępują gdy pacjent leży
- skoliozy strukturalne - gdy występuje zmiana w budowie anatomicznej organizmu
- skoliozy idiopatyczne o nie ustalonej etiologii
Badania skoliozy:
-badanie rtg kręgosłupa - wykonuje się w pozycji stojącej przodem i bokiem do aparatu
-badania funkcjonalne wykonane w gabinecie: pacjent w różnych pozycjach wykonuje szereg różnych ruchów w celu zidentyfikowania blokad stawowych oraz określenia toru ruchu kręgosłupa a także zmiennych funkcji mięśniowych
-badanie odruchowe: testy podporowe mają wykazać reaktywność mięśniową w różnych ułożeniach ciała - na leżąco, w siadzie i na stojąco.
Jak leczyć skoliozę?
W rehabilitacji dzieci należy uwzględnić kilka elementów:
W postępowaniu korekcyjnym skoliozy można stosować ćwiczenia symetryczne i asymetryczne.
Elongacja czyli wydłużanie kręgosłupa jest najłatwiejszym sposobem na zapobieganie przykurczom i ewentualne rozciągnięcie ich.
Naukę przyjmowania prawidłowej postawy należy przeprowadzać podobnie jak w przypadku pleców okrągłych, czy wklęsłych.
Wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie poprawnej postawy powinno się odbywać w pozycji skorygowanej. Wzmacniać należy mięśnie prostownika grzbietu, a także mięśnie krótkie przykręgosłupowe, mięśnie ściągające łopatki, mięśnie brzucha i pośladkowe.
Rehabilitacja dzieci za pomocą metody PNF
W koncepcji PNF stosowane są naturalne ruchy o ściśle określonym przebiegu zachodzące w trzech płaszczyznach (tzw. wzorce). Analiza parametrów skrzywienia i wybór odpowiednich wzorców ruchowych kończyn górnych, dolnych, wzorców łopatek, miednicy, głowy lub tułowia, pozwala na uzyskanie korekcji kręgosłupa w przestrzeni w trzech płaszczyznach, niezależnie od ilości łuków skoliozy.
YUMEIHO to system terapeutyczny składający się z pewnej ilości zabiegów (w zależności od schorzenia) gdzie jeden zabieg trwa ok. 40 minut, a terapeuta wykorzystuje podczas jego trwania 100 różnych technik.
Jedną z popularniejszych metod leczenia skolioz jest Metoda FED (prof. Sastre)
Składa się z 3 etapów:
- przygotowanie fizykoterapeutyczne do umieszczenia młodego człowieka w urządzeniu F.E.D
- następnie pacjent spędza 30 minut w maszynie, która wywiera trójpłaszczyznową presję na łuki skrzywienia korygując je.
- ostatnim etapem pracy młodego człowieka w ramach metody F.E.D. jest 30 minut ćwiczeń, dobranych indywidualnie do potrzeb pacjenta.
Ćwiczenia korygujące boczne skrzywienie kręgosłupa
- Przysiad podparty-przejście do „kociego grzbietu” i powrót do przysiadu.
- Leżenie przodem, ręce pod czołem. Przeniesienie ramion w bok - „samolot”.
- Leżenie tyłem, nogi ugięte, ramiona pod głową-wyprost nóg w górę.
- Leżenie przodem, ręce splecione na karku, łokcie wysoko. Utrzymać licząc do 10.
- Klęk podarty-naprzemienne wymachy rąk w górę. Leżenie przodem, ręce splecione na pośladkach. Unoszenie głowy i tułowia w górę z równoczesnym napięciem pośladków.
- Leżenie tyłem, nogi i ręce wyprostowane Maksymalne wygięcie się przez sięganie jak najdalej za głowę, a stopami do podłogi.
- Siad skrzyżny, ręce w „skrzydełka”. Energiczny wyrzut w górę z wytrzymaniem.
- Leżenie tyłem, nogi ugięte, ręce w „skrzydełka”. Unoszenie bioder w górę.
- Siad ugięty, plecy wyprostowane, głowa wyciągnięta w górę, ręce wyprostowane, wyciągnięte w górę. Odchylenie rąk do tyłu i wytrzymanie.
Osobiście uważam, że ćwiczenia “korygujące” boczne skrzywienie kręgosłupa są nieskuteczne. Zajęcia grupowe w przedszkolach z zakresu gimnastyki korekcyjnej nie mają sensu. Do każdego pacjenta należy podejść indywidualnie, zaleca się ćwiczenia do określonej jednostki chorobowej. Tymczasem na gimnastyce korekcyjnej często dzieci wykonują te same ćwiczenia, niezależnie od schorzenia. Grupy są zbyt liczne, co siłą rzeczy uniemożliwia efektywne prowadzenia zajęć. Jestem zwolennikiem metody Sastre.


